July 2008 Archives

 
چندي پيش با خبري از سوي چند پايگاه خبري استان يزد روبرو شديم مبني بر اين که : « وجود يك افعي بزرگ در قنات دولت آباد از حومه شهرستان مهريز سبب وحشت مردم اين شهرستان شد.......به گفته مقني‌هاي مهريزي كه در حال لاي روبي قنات دولت آباد دراطراف اين شهرستان بودند وجود اين مار بزرگ باعث ترس مردم اين حومه و سپس ترك محل توسط مقني‌ها شد.
اين گزارش مي‌افزايد؛ نيروهاي آتش نشاني و محيط زيست شهرستان مهريز نتوانستند هيچ اقدامي در اين خصوص انجام دهند و سپس به مراتب با در ميان گذاشتن اين موضوع به محيط زيست كشور مقرر گرديد؛ جهت بيهوش نمودن افعي اقدامات عاجل صورت گيرد.»

اما پس از چند روز اعلام شد که :

« پس از اينکه يک مارگير حرفه اي ميبدي براي به دام انداختن اين افعي خيالي به محل آمد متوجه شد اين حيوان يک ماهي بزرگ است. منصور حسيني روابط عمومي اداره محيط زيست شهرستان مهريز؛ مشخصات اين ماهي را ماهي کپور با 5 کيلو وزن و 70 سانتي مترطول عنوان کرد . گفتني است؛ شايعه وجود اين افعي در شهرستان باعث ايجاد وحشت در مردم منطقه شده بود.»

دو  اصل مهم در فعاليت هاي خبري « اصل صحت » و « اصل دقت » در انعکاس رويدادهاست و رعايت نکردن اين دو اصل چه بسا منجر به بروز هيجان هاي کاذب يا بحران هاي ساختگي شود، همان گونه که انعکاس خبر وجود يک افعي بزرگ در قنات دولت آباد مهريز موجب وحشت اهالي شد.

گرچه با اطلاع رساني صحيح مي توان آرامش را به جامعه بازگرداند ، اما رعايت نشدن دو اصل صحت  و دقت در انعکاس خبرها  ممکن است در کوتاه مدت آسيب هاي جدي به جامعه وارد سازد و افزون بر آن اعتماد مخاطبان را به رسانه ها خدشه دار ساخته و از بين ببرد.

رعايت اين دو اصل در انعکاس رويدادها چنانچه به شخصيت افراد برگردد اهميتي مضاعف مي يابد چرا که از سويي در فرهنگ غني ديني ما بر حفظ حقوق و آبروي انسان ها تاکيد زيادي شده است و از سوي ديگر کم توجهي در اين زمينه ممکن است آبروي آن فرد مورد تعرض واقع شده و به ترور شخصيت وي بيانجامد.

متاسفانه گاهي در جامعه پيرامون برخي افراد و تشکل ها با چنين رويکردهايي شبيه مقنيان مهريزي در برخورد با ماهي در قنات روبرو هستيم که عده اي بدون دانش کافي و يا از روي ترس و يا بدون رعايت اخلاق انساني از افراد و تشکل ها افعي هايي مي سازند و ممکن است تا مدتي مردم را از آن بترسانند ، اما دير يا زود با روشن شدن حقيقت مردم نسبت به آن آگاهي پيدا مي کنند و براي متهم کنندگان چيزي جز خجالت باقي نمي ماند.


امروزه گسترش فناوري هاي ارتباطي ، تعدد رسانه ها ، سايت هاي خبري و وبلاگ ها و پيدايش پديده روزنامه نگاري اجتماعي ، شرايطي را ايجاد کرده است که خبر رويدادها به سرعت منتشر مي شود و به دنبال آن شاهد بازخوردهاي اجتماعي پيرامون آن رويداد مي شويم.

شناخت صحيح ويژگي هاي جامعه و عصري که در آن به سر مي بريم، آگاهي از نقش رسانه ها و تاثيرات آنچه انتشار مي يابد ، کسب دانش و مهارت هاي لازم در استفاده درست از رسانه ها و رعايت معيارهاي اخلاقي به فعالان عرصه خبر و رسانه کمک مي کند تا اعتماد مخاطبان را که سرمايه اصلي هر رسانه است جلب نموده و در ايجاد، حفظ و گسترش پويايي، سلامت و آرامش فضاي جامعه نقش تعيين کننده اي داشته باشند.


به اين ترتيب هيچگاه ماهي ها افعي نمي شوند و واقعيت ها همان گونه که هست به آگاهي عموم مي رسد.